Zinc whiskers zijn microscopisch dunne, geleidende zinkkristallen die spontaan groeien op elektrolytisch verzinkt staal. Dat verzinkte staal zit door het hele datacenter, van de onderconstructie van de computervloer tot kabelgoten, montagerails en kastframes die tijdens de bouw en inrichting zijn geplaatst. Losgeraakt veroorzaken de kristallen plotselinge, moeilijk te diagnosticeren storingen.
Wat het zijn
Het zijn haarfijne kristallen van zink, tot enkele millimeters lang, die spontaan groeien op elektrolytisch verzinkte staaldelen. Klassieke bronnen zijn de onderzijde van computervloerpanelen, kabelgoten, pedestals en de montagedelen die bij de bouw van de zaal en het plaatsen van de kasten zijn gebruikt.
Waarom ze gevaarlijk zijn
Zodra ze worden verstoord, door het verplaatsen van tegels of door luchtstroom, komen ze los, worden ze zwevend en dringen ze via de koeling apparatuur binnen. Omdat ze geleidend zijn, veroorzaken ze kortsluitingen en intermitterende storingen die extreem moeilijk te traceren zijn.
Een sluimerend probleem
Whiskers groeien over jaren; problemen ontstaan vaak pas als een computervloer vijf tot tien jaar of ouder is. Ze vormen zich op elektrolytisch verzinkt (niet thermisch verzinkt) staal onder mechanische spanning.
Verkeerd reinigen maakt het erger
Een gewone stofzuiger zonder echte HEPA-filtratie zuigt whiskers op en blaast ze er weer uit. De zwevende belasting neemt toe in plaats van af. Correcte aanpak vraagt om HEPA 14-filtratie, ESD-veilig werken, en het signaleren van afgevende tegels voor vervanging.
Belangrijkste punten
- Geleidende metaalslierten uit verzinkt staal.
- Ze veroorzaken intermitterende kortsluitingen.
- Vaak pas zichtbaar na 5–10 jaar.
- Aanpak: HEPA-reiniging plus vervanging van de bron.